تغذیه سالم کودکان و نوجوانان، سرمایهگذاری برای آینده اهواز
در بحبوحه دغدغههای مربوط به سلامت عمومی، به سراغ خانم طیبه ناوک، مسئول محترم واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت غرب اهواز رفتیم تا از زبان ایشان، نکات کلیدی و راهکارهای عملی برای تضمین تغذیه سالم کودکان و نوجوانان را جویا شویم. خانم ناوک با تأکید بر نقش حیاتی این دوران در شکلگیری سلامت آتی جامعه، به تفصیل به ابعاد مختلف این موضوع پرداختند.
ناوک در ابتدا با لحنی دلسوزانه بیان داشت: سلامت فرزندان اهواز، سلامت آینده شهر ماست. تغذیه مناسب در دوران کودکی و نوجوانی نه تنها بر رشد جسمی و ذهنی آنها تأثیر میگذارد، بلکه عادات غذایی و سبک زندگی آنها را برای یک عمر شکل میدهد. ما در مرکز بهداشت غرب اهواز این موضوع را از اولویتهای اصلی خود میدانیم.
قسمت اول: شروعی طلایی و سفرهای رنگین – از شیر مادر تا تنوع غذایی
ناوک با اشاره به اهمیت تغذیه از بدو تولد، فرمودند: "شیر مادر، اولین و کاملترین غذای هر نوزاد است. ما همیشه بر تغذیه انحصاری با شیر مادر تا شش ماهگی و ادامه آن تا دو سالگی، در کنار غذای کمکی، تأکید داریم. این یک معجزه طبیعی برای تقویت ایمنی و رشد است.
وی در ادامه افزود: زمانی که غذای کمکی آغاز میشود، نقش والدین بسیار کلیدی است. باید از شش ماهگی به تدریج و با احتیاط، غذاها را معرفی کرد و تا یک سالگی از اضافه کردن شکر و نمک به غذای کودک جداً خودداری شود. این، پایههای ذائقه سالم را بنا مینهد.
مسئول بهبود تغذیه مرکز بهداشت غرب اهواز، بر اهمیت تنوع غذایی تأکید کرده و توضیح داد: سفرهای که برای فرزندانمان میگسترانیم، باید رنگین و متنوع باشد و شامل هر پنج گروه اصلی غذایی شود: نان و غلات، میوهها، سبزیجات، پروتئینها و لبنیات. برای مثال، به جای نان سفید، نان سنگک یا بربری سبوسدار را انتخاب کنیم. میوه را به صورت کامل به جای آبمیوههای صنعتی به فرزندانمان بدهیم. پروتئینهای کمچرب مثل مرغ، ماهی و حبوبات را در برنامه غذاییشان بگنجانیم و لبنیات کمچرب را برای استخوانسازی فراموش نکنیم.
ناوک به موضوع نوشیدنیها و میانوعدهها نیز پرداختند: آب، بهترین نوشیدنی است و ما باید مصرف نوشیدنیهای شیرین را به حداقل برسانیم. میانوعدهها هم فرصتهای طلایی هستند که میتوانیم با میوه، سبزیجات خردشده، مغزها و کمی ماست، انرژی لازم را برای کودکان و نوجوانان تأمین کنیم.
وی با قاطعیت در مورد غذاهای ناسالم اظهار داشت: نمک، شکر و چربیهای ناسالم، دشمنان پنهان سلامت فرزندان ما هستند. باید مصرف آنها را کنترل کرده و تا جای ممکن از غذاهای فرآوریشده، فستفودها و تنقلات ناسالم که پر از این مواد هستند، دوری کنیم. سلامتی فرزندانمان ارزش این مراقبتها را دارد.
قسمت دوم: روایت دو روی سکه: سوءتغذیه و چاقی – چالشهای امروز، بیماریهای فردا
ناوک در ادامه صحبتهایشان، به دو چالش بزرگ تغذیهای در جامعه، یعنی سوءتغذیه و چاقی اشاره کردند: ما در مرکز بهداشت با هر دو طیف این مشکلات روبرو هستیم. سوءتغذیه فقط لاغری نیست؛ میتواند به شکل کوتاهقدی یا کمبود ریزمغذیها خودش را نشان دهد که متأسفانه در برخی خانوادهها و مناطق ما دیده میشود. فقر، عدم آگاهی و گاهی مشکلات پزشکی از علل آن است و پیامدهای جبرانناپذیری بر رشد جسمی و ذهنی و حتی سیستم ایمنی کودک دارد.
وی به اپیدمی خاموش چاقی نیز پرداختند:** "از سوی دیگر، چاقی در کودکان و نوجوانان به یک معضل جهانی و متأسفانه منطقهای تبدیل شده است. رژیم غذایی پرکالری و کممغذی، و کمبود شدید فعالیت بدنی، از عوامل اصلی آن است. یک کودک چاق، در آینده با خطر بیماریهایی مثل دیابت، فشار خون بالا و مشکلات قلبی عروقی روبرو خواهد شد. ما باید زنگ خطر را بشنویم و اقدام کنیم.
مسئول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت غرب اهواز به موضوع اختلالات خورد و خوراک نیز هشدار داد:** "اختلالات خورد و خوراک مثل بیاشتهایی یا پرخوری عصبی، یک واقعیت تلخ است که بیشتر در نوجوانان، به خصوص دختران، مشاهده میشود. اینها معمولاً ریشههای روانی دارند و باید با دقت شناسایی و به سرعت توسط متخصصان تغذیه و روانشناس پیگیری شوند.
وی به نقش تأثیرگذار رسانهها در شکلگیری تصویر بدنی نیز اشاره کرد:** "رسانهها متأسفانه گاهی با تبلیغات نادرست و ترویج الگوهای غیرواقعی، باعث میشوند نوجوانان نسبت به بدن خود احساس نارضایتی کنند و این میتواند زمینهساز مشکلات روانی و اختلالات خورد و خوراک شود. ما باید به فرزندانمان کمک کنیم تا نگاه سالمی به بدن خود داشته باشند و عزت نفسشان را تقویت کنیم.
قسمت سوم: قهرمانان پنهان و مسئولیتهای مشترک – از ریزمغذیها تا همکاریهای اجتماعی
ناوک با جدیت به اهمیت ریزمغذیها پرداختند: ریزمغذیها، همان ویتامینها و املاح معدنی، قهرمانان پنهان سلامت ما هستند. کمبود آنها شاید در ظاهر مشکلی ایجاد نکند، اما به مرور زمان پیامدهای جدی دارد. کمبود آهن که بسیار شایع است و باعث خستگی و کاهش تمرکز میشود؛ کمبود کلسیم و ویتامین D که استخوانها را ضعیف میکند؛ کمبود روی که بر رشد و ایمنی تأثیر دارد و کمبود ویتامین A که بینایی را تحت تأثیر قرار میدهد، همگی مشکلاتی هستند که در منطقه ما نیز دیده میشوند. راهکار ساده است: رژیم غذایی متنوع، استفاده از غذاهای غنیشده و در صورت لزوم، با تجویز پزشک، مکملها.
در بخش پایانی، خانم طیبه ناوک، یک فراخوان عمومی برای اقدام و همکاری دادند: سلامت تغذیهای فرزندان ما، یک مسئولیت همگانی است. این یک کار فردی نیست، بلکه نیاز به یک عزم ملی و محلی دارد.
نقش خانوادهها (پدران و مادران عزیز): شما سنگ بنای این تغییر هستید. الگوی خوبی برای فرزندانتان باشید؛ غذای سالم بپزید و بخورید. عادات غذایی مثبت مثل صبحانه خانوادگی و صرف غذا بدون تلویزیون را ترویج کنید. زمان استفاده از موبایل و تبلت را مدیریت کنید و آنها را به فعالیت بدنی تشویق کنید. جشنهای تولد را با میوههای تازه و خوراکیهای سالمتر برگزار کنید.
نقش سازمانها و مدارس (مدیران و معلمان گرامی): مدارس دومین خانه فرزندان ما هستند. آموزش تغذیه باید جذاب و عملی در برنامه درسی گنجانده شود. کودکان دارای اضافه وزن یا کمبود وزن را شناسایی و برای حمایت به متخصصان ارجاع دهیم. بوفههای مدارس باید فقط غذای سالم ارائه دهند. ساعت ورزش را افزایش دهیم و فضایی برای فعالیت بدنی در طول روز تحصیلی ایجاد کنیم.
نقش رسانهها (اصحاب رسانه): شما قدرت بزرگی در دست دارید. جلوی تبلیغ غذاهای ناسالم را بگیرید و به جای آن، برنامههایی برای ترویج تغذیه سالم بسازید.
نقش شهرداریها: ایجاد فضاهای ایمن و دلنشین برای پیادهروی، دوچرخهسواری و بازی کودکان، مسئولیت بزرگی است که شهرداریها میتوانند در آن پیشرو باشند.
صنایع غذایی: ما از صنایع غذایی انتظار داریم مسئولیت اجتماعی خود را ایفا کنند. مواد غذایی سالمتر با نمک، شکر و چربی کمتر تولید کنند و برچسبهای غذایی را شفاف و قابل فهم برای همه ارائه دهند.
ناوک در پایان صحبتهای خود با امیدواری خاطرنشان کردند: تغذیه سالم در این سنین، واقعاً سرمایهگذاری برای آینده است. با آگاهی، برنامهریزی و این همکاریهای مؤثر بین همه ما، میتوانیم نسلی سالم، پرانرژی و با تواناییهای کامل جسمی و ذهنی در اهواز پرورش دهیم. سلامت تغذیهای فرزندانمان، ضامن سلامت و پیشرفت جامعه فردای اهواز است.
نظر دهید