نام و نام خانوادگی: لیلا قنواتی

تحصیلات:  کارشناس بهداشت عمومی

سمت:   مسئول واحد آموزش و ارتقای سلامت

تلفن محل کار: 91001915- 061

فکس: 33914235- 061

 

 

تاریخچه/معرفی:

فعالیت های منظم آموزش سلامت درجهان پس از تاسیس سازمان جهانی بهداشت در سال 1948 آغاز شد که ایران نیز از کشورهای موسس آن بود.                                                                                                                

در ایران وزارت بهداری در سال 1320 تاسیس شد و فعالیت های آموزش سلامت به میزان اندک از سال 1320 به بعد آغاز گشت که در ابتدا پیرامون ریشه کنی مالاریا بود و به تدریج طی سال های بعد فعالیت هایی نظیر بهسازی محیط ،تالیف مواد درسی و مطالب خواندنی و تهیه پوستر وبولتن به آن افزوده شد .از سال 1340 به بعد "واحد آموزش سلامت " وزارت بهداری تجهیز وفعالتر شد.در سال 1351 "اداره آموزش بهداشت" به" دفتر آموزش بهداشت " تبدیل شد وعهده دار انجام رسالت های مربوط به آموزش سلامت در سطح کشور گردید.این دفتر پس از افت وخیز های بسیار در سالهای اخیر بالاخره باعنوان "دفتر آموزش وارتقای سلامت " وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکی احیا شد وهم اکنون با این عنوان درحال فعالیت است.                                                                        

 

 

تعاریف و اهداف                                                                                                                                                                              

آموزش سلامت در ساده ترین تعریف یعنی "آموزشی که منجر به ارتقای رفتار بهداشتی فرد شود،  نکته مهم در این تعریف، تغییررفتار است ،نه افزایش اطلاعات ،واگرچه آموزش سلامت اکثراً با ارائه اطلاعات بهداشتی آعاز می شود ،اما موقعیت آن زمانی است که بتواند رفتاری مناسب با سلامت فرد وجامعه را جایگزین رفتار غلط غیر بهداشتی کند.                                                                                                                                                               

بنابراین جنبه "رفتار " در آموزش سلامت اهمیت بالایی دارد و بدون تامین رفتار بهداشتی مناسب ،آموزش سلامت کامل نخواهد شد.                                  

براساس رویکرد جدید آموزش سلامت، هرجامعه دارای عقل جمعی است ومردم در تشخیص و حل مشکلات شان توانایی و تفکر و اقدام سازنده دارند و آموزش  سلامت باید به جای مداخله ،تاکید خود را بردرگیر کردن جامعه درحل مشکلات بهداشتی خویش متمرکز کند

ارتقای سلامت جامعه شامل سه عامل آموزش سلامت، حفاظت از سلامت وپیشگیری از بیماری است و بدون برنامه ریزی متعادل برای این سه عامل، نمی توان به ارتقای سلامت مردم امیدوار بود.                                                            .

در دیدگاه سنتی، آموزش سلامت عاملی است که رفتارهای مخاطره آمیز افراد را تغییر می دهد. در این تعریف، آموزش سلامت بیشتر به پیشگیری توجه دارد. اما دیدگاههای جدید آموزش سلامت کانون اصلی جنبشهای نوین سلامت عمومی است. در این دیدگاهها، تاثیر محیط ( اجتماعی، اقتصادی، انسانی) برسلامت مورد توجه قرار گرفته است.                                                                                                                                                                                            

 

خدمات/عنوان و معرفی برنامه ها:

نظارت بر اجرای برنامه خود مراقبتی  شامل سه بخش (خود مراقبتی فردی، سازمانی و اجتماعی)                              

خود مراقبتی فردی با جذب سفیر از هر خانوار منطقه تحت پوشش (تکمیل چک لیست سفیر سلامت)

خود مراقبتی سازمانی شامل تدوین برنامه عملیاتی  و نظارت بر اجرای برنامه در مدارس و ارگانهای دولتی و غیردولتی (تکمیل چک لیست برنامه خود مراقبتی سازمانی)                                                                                                

خود مراقبتی اجتماعی شامل تدو ین برنامه عملیاتی پس از برگزاری جلسه شورای ارتقا سلامت جهت مشکل سلامتی منطقه همراه با شورا، شورایاری، دهیار و معتمدین منطقه ونظارت بر اجرای برنامه (تکمیل چک لیست خود مراقبتی اجتماعی )

تشکیل گروههای خودیار و تشکیل جلسات به طور منظم و تدوین صورتجلسه (تکمیل چک لیست گروه خودیار)

تکمیل شاخص ها در پنل پایگاه ها و خانه های بهداشت و تکمیل پنل مرکز با توجه به جمع بندی پنل پایگاهها  وخانه های بهداشت تحت پوشش

ارائه بازخورد به پایگاهها و خانه های بهداشت در خصوص بهبود شاخص ها ی درج شده در پنل مدیریتی آموزش سلامت

تکمیل چک لیست عملکرد بهورز و مراقب سلامت توسط کاردان و کارشناس ناظر هر سه ماه یکبار

تکمیل چک لیست کاردان و کارشناس ناظر توسط کارشناس ستادی آموزش و ارتقا سلامتهر سه ماه یکبار

تکمیل چک لیست پزشک از فعالیتهای واحد آموزش بهداشت توسط کارشناس ستادی آموزش و ارتقا سلامتهر سه ماه یکبار

انجام برنامه نیازسنجی طبق دستورالعمل جدید

جمع بندی فراوانی اولویتهای مطرح شده در تیم سلامت (پزشک، کاردان، کارشناس، بهورز، ماما، مراقب سلامت و..) تیم معتمدین و مسئولین (روحانی، معلم، مدیر مدرسه و...) و خوشه ها با توجه به جمعیت منطقه و دستورالعمل )

تعیین شاخص ها جهت شناخت مشکلات بهداشتی محدوده جمعیتی تحت پوشش

تشکیل جلسات هماهنگی با کارکنان مرکز (تیم سلامت و اعضاء شورا، مدیران و معلمین و معتمدین و مردم در زمینه اولویت بندی مشکلات بهداشتی (نیاز سنجی آموزشی)

طراحی برنامه عملیاتی مداخله ای برای حل مشکلات سلامتی منطقه به صورت دو ساله

نظارت بر تدوین برنامه ریزی آموزشی سالانه طبق اولویتها

نظارت بر اجرای برنامه های آموزشی گروهی طبق جدول زمانبندی  سالانه

نظارت و همکاری در اجرای برنامه های آموزشی و استفاده از تجهیزات کمک آموزشی (نمایش فیلم،پوستر، پمفلت، ماکت دهان و دندان و...)

نظارت بر نصب فرم اطلاع رسانی جلسه آموزش گروهی مراکز به طوری که در معرض دید مراجعه کنندگان قرار گیرد.

توزیع نشریات بهداشتی با توجه به مناسبتها و مراقبتها و درج در فرم آماری

نمایش فیلمهای آموزشی از تلویزیون در سالن انتظار و ثبت درآمار

ارزشیابی برنامه های آموزشی (از طریق مصاحبه، درب منازل و پرونده ها)

هماهنگی با ارگانهای موجود در محدوده جمعیتی تحت پوشش و روحانیون و متنفذین محلی (جلب مشارکین افراد با نفوذ محلی و خیرین )

نظارت بر اجرای برنامه های جلب مشارکت مردمی  (رابطین یا همیاران سلامت )

نظارت بر نصب پوستر های اساسی در پایگاه یا خانه بهداشت و نصب پوسترهای فصلی  و مناسبتی و برداشتن آنها

تائید فرم آمار فعالیتهای آموزشی و ارسال بموقع

آموزش بهداشت به بیماران و خدمت گیرندگان در حین ارائه خدمت

نظارت بر نحوه تکمیل چک لیست ارزیابی عملکرد بهورزان در آموزش های گروهی بصورت هر ماه یکبار

نظارت بر نحوه تکمیل چک لیست بازدید فعالیت های آموزش بهداشت در خانه بهداشت حداقل بصورت فصلی یکبار

 

 

 

چشم انداز: 

ترویج شیوه زندگی سالم درجمعیت تحت پوشش

افزایش ظرفیت سازی نظام سلامت در زمینه ارایه خدمات آموزش سلامت

ترویج رویکرد ارتقای سلامت در سیستم ارایه خدمات بهداشتی

جلب حمایت و مشارکت مردمی حامی سلامت

توسعه کمی و کیفی مداخلات آموزشی در نظام ارائه خدمات سلامت