مرکز بهداشت غرب اهواز

عوامل متعددی وجود دارد که باروری دختران و زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. برخی از این عوامل شامل: چاقی، مصرف سیگار و الکل، فشار روحی، ورزش سنگین، تعداد تخمک های موجود در تخمدان ها، بیماری ها و شرایط زمینه ای است.                     

سبک زندگی سالم یک گام مهم برای رسیدن به باروری سالم است. رژیم غذایی خوب، ورزش منظم و استراحت به زنان و دختران کمک خواهد کرد تا آمادگی لازم و باروری سالم را داشته باشند.      

     

عوامل موثر بر باروری عبارتند از

سیگار کشیدن: 

 تاثیر مواد شیمیایی موجود در تنباکو روی باروری شامل موارد زیر است

            کاهش تعداد اسپرم

            کاهش حرکت و کیفیت اسپرم

            کاهش تعداد و کیفیت تخمک

            کاهش خون رسانی به رحم و تخمدان ها

            افزایش خطر بیماری های لوله های رحمی و بارداری خارج از رحم

            افزایش میزان سقط خود به خودی          

وزن :     

وزن خیلی زیاد یا وزن خیلی کم با عدم تخمک گذاری در ارتباط است. چاقی باعث سیکل های نامنظم قاعدگی، افزایش احتمال ناباروری، افزایش خطر جراحی های ناباروری، افزایش خطر سقط خود به خودی و کاهش موفقیت درمان های ناباروری خواهد شد.

تغذیه :

بیماری سلیاک تشخیص داده نشده/ درمان نشده ممکن است باعث ناباروری زنان یا مردان شود که با اتخاذ یک رژیم غذایی بدون گلوتن برطرف می شود.

استفاده از پروتئین منابع گیاهی به جای منابع حیوانی ممکن است موجب افزایش شانس باروری در زنان شود. همچنین مصرف زیاد کافئین ممکن است خطر سقط خود به خودی را افزایش دهد. خوردن روزانه چربی های سالم برای افزایش باروری مهم است. افزایش چربی های مضر(چربی های ترانس) خطر ناباروری را افزایش می دهد.

املاح، مواد معدنی و ویتامین ها مانند ویتامین C، ویتامین E، سلنیوم، روی، اسید فولیک و کلسیم کیفیت اسپرم را افزایش می دهد.

ورزش:

چهار جلسه ورزش 30-20 دقیقه ای متوسط در هفته می تواند وزن را در محدوده ی خاص نگه داشته و باروری را به حداکثر برساند.

مواد محرک اعتیاد آور و مکمل های بدنسازی:

مواد محرکی مانند ماری جوانا و کوکایین روی باروری زنان و مردان (هر دو) اثر مخرب دارند.

مکمل هایی که برای بدنسازی استفاده می گردند حاوی مقادیر زیادی از هورمون های مردانه (تستوسترون و مشتقات آن) می باشند. این ترکیبات روی تولید اسپرم سالم به طور قابل ملاحظه ای اثر گذاشته و همچنین ممکن است تولید هورمون زنانه را دچار اختلال کنند.

مصرف الکل اثر منفی بر باروری دارد و باعث تأخیر در بلوغ تخمک و کاهش کیفیت آن و افزایش احتمال سقط می‌شود.

اضطراب:

مدیریت اضطراب نتایج درمان های ناباروری را بهبود می بخشد.

آلودگی محیطی  :

عوامل محیطی تهدیدکننده باروری در سه دسته کلی قرار می گیرند: (1) عوامل فیزیکی مانند پرتوها، قرار گرفتن در معرض شوک الکتریکی، گرمای شدید، شرایط شغلی و تروماهای فیزیکی؛ (2) عوامل بیولوژیکی مانند ویروس ها، انگل ها و (3) عوامل سمی به عنوان مثال قرار گرفتن در معرض سموم مانند آفت کش ها و مواد شوینده.

آلودگی هوا:

دود سیگار و تنباکو با افزایش ناباروری و پیامدهای نامطلوب بارداری در ارتباط است .

منابع اصلی مونوکسید کربن در احتراق صنعتی، اگزوز خودروها و سیگار. می باشد که با عث سقط جنین می شود .

سموم و مواد شیمیایی موجود در آب:

- نیترات آب آشامیدنی می تواند به طور غیرمستقیم با ناباروری و مرگ جنین مرتبط باشد.

- ترکیبات الی فرار: اثرات منفی اثرات منفی روی تولید مثل زنان دارد .

فلزات سنگین:

قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین مانند کادمیوم، سرب یا جیوه ممکن است به شدت در اختلال در باروری انسان نقش داشته باشد.

آفت کش ها:

آفت کش‌ها بر پیامدهای بارداری، تولید مثل زنان و کیفیت اسپرم تاثیر منفی دارند .

سفید کننده های حاوی کلر و دیوکسین:

آلودگی طولانی مدت با مواد کلردار می تواند سبب مشکلات هورمونی، ناباروری، کاهش تعداد اسپرم، تضعیف سیستم ایمنی، اختلالات یادگیری، تغییرات رفتاری، صدمه به پوست، کبد و کلیه ها گردد.

دیوکسین در ظروف پلاستیکی یک بار مصرف و پدهای بهداشتی غیر استاندارد وجود دارد که سبب بروز برخی مشکلات باروری می شود

مواجهات شغلی:

در ورزشکاران، کارگران کشاورزی، زنان در معرض سرب، آرایشگران، کارگران و پرستارانی که با داروهای ضد نئوپلاستیک کار می کنند، اختلالات قاعدگی گزارش شده است

در دستیاران دندانپزشکی که در معرض سطوح بالایی از اکسیدهای نیتروژن قرار دارند، کاهش باروری گزارش شده است .

 

 منبع:   مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس